Odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) a VAT za naprawę leasingowanego samochodu

Sąd Najwyższy w składzie 3 sędziów w uchwale z dnia 11 września 2020 r. (sygn. akt. III CZP 90/19) orzekł, że odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego (OC), przysługujące leasingobiorcy w związku z poniesieniem wydatków na naprawę uszkodzonego pojazdu będącego przedmiotem leasingu, obejmuje kwotę podatku od towarów i usług w zakresie (VAT), w jakim nie może on obniżyć podatku od niego należnego o kwotę podatku zapłaconego. SN podjął uchwałę w tej sprawie na wniosek Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 31 października 2019 r. (sygn. akt XII Ga 419/19), który to Sąd w trakcie rozpatrywania jednej ze spraw powziął wątpliwości co do tego czy odszkodowanie z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy samochodów,  należne leasingobiorcy pojazdu który zlecił wykonanie naprawy powypadkowej, a któremu przysługuje na podstawie art. 86a ustawy o VAT prawo do odliczenia wyłącznie 50% podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi, obejmuje tenże podatek VAT w części, w jakiej leasingobiorca nie jest uprawniony do jego odliczenia?​

Problem wynikał z tego iż zgodnie z przepisami obowiązek naprawy leasingowanego samochodu ciąży na leasingobiorcy. A skoro to leasingobiorca poniósł koszty naprawy samochodu to nie powinno być wątpliwości, że jest on poszkodowanym i należy mu się odpowiednie odszkodowanie. Dotychczas ubezpieczyciele w wielu przypadkach uważali, że status poszkodowanego w przypadku szkody przysługiwał leasingodawcy a nie leasingobiorcy. Uchwała Sądu Najwyższego dodatkowo potwierdza, że to leasingobiorca powinien być traktowany jako poszkodowany.

Ale czy w tym odszkodowaniu powinien być uwzględniony VAT? Skoro w wyniku uszkodzenia pojazdu powstaje uszczerbek w majątku leasingobiorcy, który pokrył koszty naprawy, wydawać by się mogło iż ma on prawo do pełnego pokrycia tej szkody. Jeżeli zaś nie ma on prawa do odliczenia VAT w pełnej kwocie, to czy tę część, której odliczyć nie może, powinno obejmować odszkodowanie?

Wcześniej SN wypowiedział się na ten temat w uchwale III CZP 150/06 z 17 maja 2007 r. Wówczas SN stwierdził, że odszkodowanie przysługujące na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego za szkodę powstałą z związku z ruchem tego pojazdu, ustalone według cen części zamiennych i usług, obejmuje kwotę podatku od towarów i usług w zakresie, w jakim poszkodowany nie może obniżyć podatku od niego należnego o kwotę podatku naliczonego. Obecna uchwała jest potwierdzeniem i uściśleniem dotychczasowego poglądu Sądu Najwyższego.

Należy przy tym zaznaczyć iż aby podatek VAT mógł być elementem odszkodowania z tytułu ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu mechanicznego przysługującego leasingobiorcy musi on faktycznie ponieść i udowodnić koszt naprawy – do czego wystarczy zazwyczaj okazanie faktury. Odszkodowanie obejmuje kwotę VAT w zakresie, w jakim nie może on obniżyć podatku od niego należnego o kwotę podatku zapłaconego. W konsekwencji, jeśli nie ma on możliwości odliczenia podatku VAT, bądź ma taką możliwość tylko w 50 proc., to należy mu się odszkodowanie z VAT-em. Warto w tym miejscu przypomnieć iż ustawa o VAT stanowi, że jeśli pojazd jest wykorzystywany zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i celów prywatnych podatnika, to wówczas w kwocie stanowiącej 50 proc., z kolei podatnikowi wykorzystującemu samochód tylko do prowadzenia działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, przysługuje prawo do pełnego (100%) odliczenia tego podatku.

 

r.pr. Dariusz Śmiłek

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s