Wypowiedzenie umowy najmu lub dzierżawy po otwarciu przyspieszonego postępowania restrukturyzacyjnego

Od dnia 01.01.2016 r. obowiązuje ustawa  z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (dalej: Pr.Restr.), która przewiduje m.in. otwarcie przyspieszonego postępowania restrukturyzacyjnego.  Naczelną zasadą prawa restrukturyzacyjnego jest zasada określona w art. 3 ust. 1 Pr. Restr. zgodnie z którą celem tego postępowania jest zachowanie przedsiębiorstwa dłużnika i uniknięcie ogłoszenia jego upadłości. Wskazana ustawa odniesie także skutki w zakresie obowiązujących umów najmu lub dzierżawy i możliwości ich wypowiedzenia w przypadku gdy dojdzie do otwarcia przyspieszonego postępowania restrukturyzacyjnego.

Jak się przyjmuje w skład przedsiębiorstwa dłużnika wchodzą nie tylko składniki stanowiące jego własność, ale również takie, z których korzysta na podstawie umów obligacyjnych, a których wyłączenie uniemożliwiałoby mu lub utrudniło kontunuowanie działalności, a tym samym wykonanie ewentualnego układu. Dlatego zgodnie z art. 256 ust. 1 Pr. Restr. od dnia otwarcia postępowania układowego do dnia jego zakończenia albo uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu przyśpieszonego postępowania układowego wypowiedzenie przez wynajmującego lub wydzierżawiającego umowy najmu lub dzierżawy lokalu lub nieruchomości, w których jest prowadzone przedsiębiorstwa dłużnika bez zezwolenia rady wierzycieli lub odpowiednio sędziego – komisarza (zgodnie bowiem z art.  139 ust. 1 Pr. Restr. jeżeli rada wierzycieli nie została ustanowiona, czynności zastrzeżone dla rady wierzycieli wykonuje sędzia-komisarz ) jest niedopuszczalne.

Należy przy tym zauważyć, że o ile zobowiązania umowne powstałe przed otwarciem postępowania są objęte układem, a ich nieuiszczenie nie może być podstawą rozwiązana umowy, to wierzytelności powstałe później winny być wykonywane przez dłużnika na bieżąco, a powołany przepis nie chroni przed wypowiedzeniem umowy z powodu jej niewykonywania, jeżeli ma to miejsce po otwarciu postępowania. Wniosek taki wynika wprost z treści art. 256 ust. 3 Pr. Restr. zgodnie z którym w przypadku gdy podstawą wypowiedzenia umowy jest niewykonywanie przez dłużnika po dniu otwarcia przyspieszonego postępowania układowego zobowiązań nieobjętych układem (tj. powstałych po dniu otwarcia restrukturyzacji) lub inna okoliczność przewidziana w umowie, jeżeli zaistniały po dniu otwarcia postępowania, wymogu o uprzedniej zgodzie na wypowiedzenie umowy nie stosuje się.

Przy tym trzeba pamiętać także o art. 246 Pr. Restr. wedle którego postanowienia umowy zastrzegające na wypadek złożenia wniosku o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego lub jego otwarcia zmianę lub rozwiązanie stosunku prawnego, którego stroną jest dłużnik, są nieważne.

 r.pr. D. Śmiłek

Pozwolenie na budowę inwestycji przesyłowej nie przesądza dobrej wiary

Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20.11.2015 r. (sygn. akt III CZP 76/15).

Sąd ten wyraźnie stwierdził, iż „posiadacz, który wie, że dysponuje decyzją wydaną w procesie budowlanym, która nie może wykreować tytułu do cudzej nieruchomości w postaci służebności o treści służebności przesyłu, nie może być uznany za posiadacza służebności w dobrej wierze, a więc takiego, który w sposób usprawiedliwiony, choć błędny, jest przekonany, że jego posiadanie służebności jest legalne.”

Oznacza to w praktyce 30 – letni termin zasiedzenia dla podnoszonego przez przedsiębiorstwo przesyłowe zarzutu zasiedzenia służebności przesyłu np. w procesie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

r.pr. D. Śmiłek