Stwierdzanie nieważności decyzji niezgodne z Konstytucją.

Art. 156 par. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadza dwa wyjątki od zasady stwierdzania nieważności decyzji administracyjnej tj. (a) istnienie nieodwracalnych skutków prawnych oraz (b) upływ czasu.

Jeśli chodzi przesłankę wyłączającą możliwość stwierdzenia nieważności decyzji w postaci 10 letniego okresu od dnia jej doręczenie lub ogłoszenia to dotyczy to tylko niektórych wad decyzji. Po upływie dziesięciu lat od wydania lub ogłoszenia decyzji nie jest bowiem możliwe stwierdzenie jej nieważności, mimo że została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bądź wydana mimo uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną, bądź została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, bądź też zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Przepis powyższy dopuszcza z kolei możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa nawet pomimo upływu 10 lat od dnia jej wydania lub ogłoszenia. 

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. (sygn. akt P 43/13): Art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W zakresie skutków takiego wyroku w uzasadnieniu czytamy:: Wyrok stwierdzający niekonstytucyjność art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie opisanym w sentencji ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Wyrok taki nie powoduje zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu. Stwierdzenie niekonstytucyjności w zakresie pominięcia prawodawczego nakłada na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania art. 156 § 2 k.p.a., przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Trybunał wskazuje na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji, ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa.”

Obecnie zatem jest nadal możliwe stwierdzanie nieważności decyzji.

r.pr. D. Śmiłek

Reklamy

Zwrot nieruchomości nie zawsze możliwy

Jeżeli spełnione są przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), podstawą odmowy zwrotu nieruchomości może być zbycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej z pominięciem procedury przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 2 tej ustawy. W obecnym stanie prawnym przepisy o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości mają zastosowanie także do zwrotu wywłaszczonego użytkowania wieczystego (tak uchwała NSA z dnia 13 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OPS 3/14).

r.pr. Dariusz Śmiłek