Służebność przesyłu – właściciel wygrywa z przedsiębiorcą przesyłowym!!!

W dniu 6 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy podjął bardzo ważną uchwałę dla osób starających się skutecznie uregulować stan prawny urządzeń przesyłowych posadowionych na ich nieruchomościach.

W sprawie o sygn. akt III CZP 9/14 Sąd Najwyższy orzekł iż:

„Wykonywanie uprawnień w zakresie wynikającym z decyzji wydanej na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (jedn. tekst: Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), stanowiącej tytuł prawny do ich wykonywania, nie prowadzi do nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu.”

Powyższa uchwała oznacza, iż przedsiębiorstwa przesyłowe nie będą mogły efektywnie powoływać się na tytuł prawny zajęcia nieruchomości wydany na podstawie ww. ustawy, co w efekcie będzie skutkowało oddalaniem wniosków w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia służebności przesyłu, jak również nie uwzględnianiem takich zarzutów zgłoszonych w ramach postępowań o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na których posadowione są urządzenia przesyłowe.

r.pr. Dariusz Śmiłek

Dziedziczenie bez działu spadku nie wyłącza działania Dekretu PKWN o reformie rolnej

Nieruchomość ziemska pn. […] o powierzchni 120 ha, stanowiąca byłą własność […] została przejęta na rzecz Państwa na podstawie dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Właściciel nieruchomości przekraczającej normy obszarowe (50 ha lub 100 ha) zmarł przed 30 sierpnia 1936 r., a spadek po nim nabyły z mocy ustawy 3 osoby każda po 1/3. Przed 1 września 1939 r. brak było działu spadku.

W związku z powyższym pojawia się pytanie czy nieruchomość powyższa podlega przejęciu na cele reformy rolnej z uwagi na kryterium obszarowe (powyżej 100 ha).

Zgodnie z art. 2 ust. 2 dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej nieważne są wszystkie prawne lub fizyczne działy nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 2-im ust. (1) pkt e), dokonane po dniu 1 września 1939 r.. W wersji pierwotnej przepis ten brzmiał: „Rodzina podzielona co do praw majątkowych prawnie i fizycznie przed dniem 1 września 1939 r. nie będzie uważana za jednostkę w rozumieniu części 1 p. e niniejszego artykułu.” gdzie ponadto  wprowadzony był ust. 3 w art. 2 o treści: „Podziałem prawnym w rozumieniu części 2-ej art. 2 jest podział na podstawie wyroku sądowego, ugody sądowej, aktu sporządzonego przed notariuszem zgodnie z zezwoleniem właściwej władzy ziemskiej, chociaż wpis o podziale w wykazie hipotecznym nieruchomości nie nastąpił z powodu wybuchu wojny.”

Dalej zauważyć trzeba, iż spadkobiercy nabywają spadek w chwili jego otwarcia i z tą chwilą powstaje między nimi wspólność majątku spadkowego. Wspólność ta powstaje ex lege i dotyczy majątku spadkowego traktowanego jako całość, dlatego spadkobierca ma udział w spadku, a nie w poszczególnych składnikach spadku.

Powyższe oznacza, że w w/w stanie faktycznym z powodu braku przeprowadzenia postępowania o dział spadku nieruchomość ziemska pomimo, iż stanowiła współwłasność spadkobierców to spełniała normy obszarowe określone w dekrecie PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku gdy właściciel majątku ziemskiego zmarł po 1 września 1939 r. a spadek po nim odziedziczyło kilka osób. 

r.pr. Dariusz Śmiłek