„Związek funkcjonalny” w Dekrecie o reformie rolnej

Pojęcie „związku funkcjonalnego” nie jest normatywnym pojęciem dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Pojawiło się ono w orzecznictwie sądowym, jako dodatkowe kryterium oceny zastosowania wobec nieruchomości przepisów ww. dekretu, w sytuacji gdy nie można ustalić, czy dana nieruchomość stanowiła nieruchomość ziemską.

Zwrot „związek funkcjonalny” w rozumieniu powszechnego języka to związek odpowiadający potrzebom, przydatny, użyteczny, związek z daną funkcją, odnoszący się do niej (zob. Słownik języka polskiego, pod red. J.Karłowicza, A.Kryńskiego, W.Niedźwieckiego t. I str. 783 Warszawa 1998 r.).

W orzecznictwie podkreśla się. że dana nieruchomości podpada pod działanie przepisów dekretu z dnia 6 września 1944 r., jeżeli stanowi nieruchomość ziemską lub pozostaje w związku funkcjonalnym z częścią rolną (folwarczną) majątku, pojmowanym jako współzależność, w której jedne nieruchomości nie mogą być wykorzystywane w określonym celu bez drugich, bądź też nie mogą bez siebie prawidłowo funkcjonować (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 153/08 ), względnie czy tego rodzaju nieruchomość jest powiązana funkcjonalnie z prowadzeniem produkcji rolnej.

Dalej wskazać można, iż stosowana w niektórych wyrokach sądownictwa administracyjnego definicja „związku funkcjonalnego” brzmi następująco: „związek funkcjonalny pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym a majątkiem ziemskim istnieje wówczas, gdy zespół pałacowo-parkowy nie może funkcjonować bez majątku ziemskiego (o charakterze rolnym) i odwrotnie”. Związek funkcjonalny może się przejawiać jako związek finansowy (np. pokrywanie wydatków na utrzymanie zespołu pałacowo-parkowego z dochodów uzyskiwanych z części folwarcznej), terytorialny (np. położenie zespołu pałacowo-parkowego w obszarze majątku obejmującego także część folwarczną, z brakiem znaczenia prawnego ogrodzenia i oddzielnej bramy wjazdowej), podatkowy, organizacyjny (np. zatrudnienie zarządcy majątku), jak również powiązania z siłą roboczą pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym a majątkiem. Jednocześnie dla przyjęcia istnienia takiego związku nie wystarcza wyłącznie związek podmiotowy, przez osobę właściciela, ani też same powiązania finansowe i terytorialne (zob. wyrok NSA z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt I OSK 28/2006 oraz z dnia 5 marca 2003 r. sygn. akt IV SA 1593/02, z dnia 19 września 2000 r. sygn. akt IV SA 451/00).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie zwracano uwagę na to, że polskie dwory (pałace) z reguły nie były związane z produkcją rolną, lecz były integralną częścią otaczających go parków. Odmienna sytuacja istniała w odniesieniu do dworów poniemieckich na terenie Warmii i Mazur, gdzie budynek mieszkalny powiązany były z produkcją rolną, wkomponowany w zabudowę podwórza gospodarczego i spełniający rolę centrum zarządzania gospodarstwem rolnym (zob. wyrok NSA z 19 września 2000 r. sygn. akt IV SA 451/00, dnia 5 marca 2003 r. sygn. akt IV SA 1593/02, z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt I OSK 926/08).

Badanie związku funkcjonalnego polegać będzie toteż na ustaleniu istnienia bądź nieistnienia powiązań m.in. o charakterze terytorialnym, organizacyjnym i finansowym pomiędzy daną nieruchomością a pozostałą częścią majątku. Związek ten zachodzi także, gdy nie jest możliwe prawidłowe funkcjonowanie danej nieruchomości bez gospodarstwa rolnego i odwrotnie.

r.pr. Dariusz Śmiłek

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s