Zrzeczenie się prawa użytkowania wieczystego – wątpliwości rozstrzygnięte !!!

Dnia 13 grudnia 2013 r. (sygn. akt III CZP 81/13) w odpowiedzi na pytanie prawne o treści: „Czy dopuszczalne jest zrzeczenie się użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, nie objętego przepisami ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, przez osobę prawną nie będącą państwową ani samorządową osobą prawną?”

Sąd Najwyższy udzielił następującej odpowiedzi: „Użytkownik wieczysty, który nie może zrzec się przysługującego mu prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (jedn. tekst: Dz. U. z 2012 r. poz. 1187 ze zm.), może wyzbyć się tego prawa zgodnie z art. 902[1] k.c. stosowanym w drodze analogii.”

 Sąd Najwyższy uznał zatem, iż w takim przypadku znajdą zastosowanie w drodze analogii przepisy dot. nieodpłatnego przekazania nieruchomości, które wymagają jednak zawarcia umowy pomiędzy właścicielem a Gminą lub Skarbem Państwa. Umowny tryb przekazania nieruchomości powoduje jednak, iż zgodnie z zasadą swobody umów (art. 3531 Kodeksu cywilnego) brak jest obowiązku nabycia własności nieruchomości przez Gminę lub Skarb Państwa. Co więcej obecnie brak przepisów, które umożliwiałby niejako przymuszenie do zawarcia umowy. Innymi słowy „konstrukcja [umowy przekazania nieruchomości] oparta jest na zgodzie gminy lub Skarbu Państwa i zainteresowany przekazaniem, nie ma możliwości wymuszenia zawarcia umowy” (G. Bieniek, komentarz, t. II, 2009).”

Sąd Najwyższy wykluczając tym samym stosowanie przepisów dot. zrzeczenia się użytkowania wieczystego w drodze jednostronnego oświadczenia woli na podstawie analogicznie stosowanego art. 246 § 1 Kodeksu cywilnego (zob. Dopuszczalność zrzeczenia się prawa użytkowanie wieczystego ciąg dalszy…uwzględnił skarbowe i samorządowe interesy finansowe gdyż taka interpretacja przepisów gwarantuje ochronę wpływów z tytułu opał rocznych za użytkowanie wieczyste nieruchomości skarbowych i samorządowych wobec braku możliwości zrzeczenia się tego prawa w drodze jednostronnego oświadczenia woli przy jedynie możliwości (a nie obowiązku) zawarcia umowy przekazania użytkowania wieczystego.

 

UWAGA:

W orzeczeniu z dnia 09 kwietnia 2015 r. (syng. akt V CSK 393/14) Sąd Najwyższy dopuścił możliwość zrzeczenia się użytkowania wieczystego w drodze jednostronnego oświadczenia woli na podstawie stosowanego w drodze analogii art. 246 k.c. Jednocześnie Sąd Najwyższy w następujący sposób odniósł się do ww. orzeczenia: „Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 grudnia 2013 r., III CZP 81/13 (OSNC 2014, nr 10, poz. 100) przyjął, iż użytkownik wieczysty, który nie może zrzec się przysługującego mu prawa na podstawie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, może wyzbyć się tego prawa zgodnie z art. 9021 k.c. stosowanym w drodze analogii. W uzasadnieniu stwierdził, że tryb wyzbywania się prawa do nieruchomości przez umowę z gminą lub Skarbem Państwa o wiele lepiej nadaje się do uregulowania złożonej sytuacji prawnej, jaka wiąże się z wyzbyciem się użytkowania wieczystego, niż jednostronne zrzeczenie się tego prawa. W uchwale tej Sąd Najwyższy nie odrzucił jednak możliwości stosowania w drodze analogii art. 246 k.c., a jedynie wskazał na możliwość analogicznego stosowania także art. 9021 k.c. Nie zmienia to stanowiska składu orzekającego Sądu Najwyższego w kwestii dopuszczalności stosowania w drodze analogi art. 246 k.c..” 

r.pr. Dariusz Śmiłek

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s