Co właściciel może zrobić gdy z uwagi na ochronę środowiska możliwość korzystania z nieruchomości zostaje ograniczona lub wyłączona?

Nietrudno wyobrazić sobie sytuację gdy:

–        Zarządzeniem regionalnego dyrektora ochrony środowiska na danym obszarze zostaje utworzony rezerwat przyrody (art. 13 ustawy z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody);

–        Uchwałą sejmiku województwa tworzy się park krajobrazowy (art. 13 ustawy z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody);

–        Rozporządzeniem dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej tworzy się strefy ochronne bezpośrednie i pośrednie dla ujęcia wody powierzchniowej (art. 58 ustawy z 18.07.2001 r. Prawo wodne);

–        Uchwałą rady powiatu tworzy się obszar ograniczonego użytkowania dla zakładów lub innych obiektów (art. 135 ustawy z 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Zasadą jest, że jeżeli skutkiem powyższych działań jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w taki sposób, iż korzystanie z niej lub z jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości może żądać wykupienia nieruchomości lub jej części albo odszkodowania za poniesioną szkodę gdzie szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości (art. 129 ustawy Prawo ochrony środowiska). W razie określenia na obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynków szkodą są także koszty poniesione w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie (np. wymiana okien przy lotnisku).

Z roszczeniami powyższymi można wystąpić w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. W powyższych przypadkach nie znajduje zastosowania art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dotyczący roszczeń z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Jednocześnie ustawa wprowadzająca prawo ochrony środowiska stanowi (art. 8), że do roszczeń związanych z ograniczeniami sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną środowiska, powstałych przed dniem jej wejścia w życie tj. przed 01.10.2001 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym jednak zastrzeżeniem, że roszczenia te przedawniają się z dniem 30.06.2004. Niestety termin ten dotyczy wszystkich roszczeń, powstałych przed dniem wejścia w życie Prawa ochrony środowiska, a więc nie tylko roszczeń odszkodowawczych, ale i roszczeń o wykup. Zatem dochodzenie roszczeń powstałych po dniu wejścia w życie ww. ustawy ograniczone jest 2 – letnim terminem granicznym, natomiast roszczenia powstałe przed 01.10.2001 r. należało zgłosić do dnia 30.06.2004r.. 

Na marginesie dodać trzeba, iż w przypadku gdy rada gminy w drodze uchwały tworzy park kulturowy (art. 16 i art. 17 ustawy z 23.07.2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) gdzie powoduje to ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na skutek ustanowienia zakazów i ograniczeń, stosuje się odpowiednio art. 131 i art. 132 ustawy Prawo ochrony środowiska. Oznacza to, że także w takiej sytuacji można żądać odszkodowania lub wykupu nieruchomości (termin dochodzenia odszkodowania wynosi 10 lat, a roszczenie o wykup nie ulega przedawnieniu).

r.pr. Dariusz Śmiłek

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s