Odszkodowań za lasy nie będzie!!!

Jak pisałem w notce z dnia 03 grudnia 2012 r. (Odszkodowania za lasy – kolejna odsłona: https://reprywatyzacjanieruchomosci.wordpress.com/category/reprywatyzacja/) przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego była kwestia czy art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz.U. Nr 97, poz. 1051 z późn. zm.) stanowi źródło prawa podmiotowego przyznanego osobom fizycznym, o których mowa w tym przepisie (III CZP 94/12).

Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy udzielił negatywnej odpowiedzi na ww. pytanie. Obecnie zatem droga do dochodzenia odszkodowań za lasy na ww. podstawie prawnej została zamknięta.

r.pr. Dariusz Śmiłek

Reklamy

Pełne odszkodowanie za grunt warszawski

Jak pisałem w poście z dnia 13.08.2012 r. (https://reprywatyzacjanieruchomosci.wordpress.com/2012/08/13/nieuchronne-wywlaszczenie-jako-przyczyna-rezerwowa-hipotetyczna-uzasadniajaca-zmniejszenie-wysokosci-odszkodowania-za-grunt-warszawski/) w procesach gdzie dochodzi się odszkodowania za grunt warszawski na podstawie wydania decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej gdzie stwierdzono nieważność decyzji lub jej nieodwracalne skutki prawne odszkodowania winno być ustalane na podstawie wartości prawa, które uprawniony mógłby nabyć gdyby wniosek został rozpoznany pozytywnie. W procesach takich jednak Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa podnosi zarzut tzw. nieuchronności wywłaszczenia na podstawie ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. i żąda ograniczenia wysokości odszkodowania, które w takim przypadku wynosiłoby dużo mniejszą część wartości całej nieruchomości.

14 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt I CSK 415/12 potwierdził tę zasadę. Co więcej stwierdził, iż późniejsze nieuchronne wywłaszczenia nie ma obecnie wpływu na wysokość odszkodowania (patrz także: Rzeczpospolita z dnia 17.12.2012 r., Skrzywdzeni przez dekret wywalczyli miliony, http://prawo.rp.pl/artykul/793875,962013-Wywlaszczeni-dekretem-Bieruta-o-gruntach-warszawskich-wywalczyli-miliony-przed-sadem.html).

22 stycznia 2013 r. została podjęta przez Sąd Najwyższy uchwała w składzie 7 sędziów w sprawie o sygn. III CZP 73/12 gdzie pytanie prawne brzmiało: „Czy może mieć wpływ na wysokość odszkodowania, przysługującego w związku z wydaniem z rażącym naruszeniem prawa decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej gruntu (art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), okoliczność, że grunt ten w wypadku przyznania prawa własności czasowej podlegałby wywłaszczeniu na cele zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego? Uchwała ta była pozytywna dla dochodzących odszkodowań za grunty warszawskie bowiem najwyższa instancja uznała, iż nawet gdyby w okresie późniejszym doszło do wywłaszczenia to fakt ten nie ma wpływu na wysokość odszkodowania i należy się ono w pełnej wysokości.(zob. także: Sąd Najwyższy: pełne odszkodowanie za grunty zabrane dekretem Bieruta).

 r.pr. Dariusz Śmiłek

Brak wykazania „niemożliwości” korzystania z gruntu warszawskiego jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej

Przy rewindykacji gruntów warszawskich w trybie stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej należy wykazać, iż decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 „dekretu warszawskiego” gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne – ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej.

Z przepisu tego wynikał zatem dla organu rozpoznającego wniosek dekretowy obowiązek wykazania, iż korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (planu przestrzennego) obowiązującego w dacie wydawania decyzji (tzw. obowiązek wykazania niemożliwości korzystania z gruntu).

Warto w tym miejscu przywołać dość istotną Uchwałę Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. I OPS 5/2008 zgodnie, z którą: „Przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej nie wyłączało możliwości przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej (wieczystej dzierżawy) na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. 1945 r. Nr 50 poz. 279 ze zm.).”

Uchwała powyższa potwierdza więc zasadę, iż organ dekretowy, aby odmówić przyznania prawa własności czasowej, musiał wykazać i udowodnić wnioskodawcy, że korzystanie przez niego z gruntu w żadnym razie nie da się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zagospodarowania przestrzennego (planu zabudowy).

Obecnie organy nadzoru rozpoznające wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowych analizując powyższą kwestię powinny ustalić czy na chwilę wydawania negatywnej dla strony decyzji istniał jakikolwiek przepis prawa rangi ustawowej, który zabraniałby właścicielowi korzystanie z gruntu o takim przeznaczeniu jaki wynikał z obowiązującego na dzień wydawania decyzji planu zagospodarowania przestrzennego (planu zabudowy).

r.pr. Dariusz Śmiłek

 

 

Odszkodowania za lasy – kolejna odsłona

Pomimo negatywnych orzeczeń Sądu Najwyższego w indywidualnych sprawach dot. możliwości dochodzenia odszkodowań za lasy na podstawie art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (zob. m.in. orzeczenia w sprawach I CSK 547/11,  I CSK 59/12, I CSK 77/12, I CSK 96/12) ostatnio pojawiła się szansa na pozytywne rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego omawianej kwestii w trybie ogólnym tj. odpowiedzi na pytanie prawne i wydaniu w związku z tym uchwały.  

Ważne pytanie prawne Sądowi Najwyższemu (III CZP 94/12) zadał bowiem Sąd Apelacyjny w Krakowie w sprawie gdzie domagano się zasądzenia od Skarbu Państwa – Ministra Skarbu Państwa kwoty odszkodowania za przejęte na własność Skarbu Państwa grunty leśne na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej przy czym przejęcie to na nie nastąpiło w sposób bezprawny (przejęcie zgodne z dekretem)

Jak wynika z uzasadnienia ww. pytania prawnego nie budzi wątpliwości w ocenie Sądu pytającego, że art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju, nie stanowi samoistnej podstawy prawnej przyznania świadczenia. Przedmiotowa norma nie konkretyzuje bowiem w sposób dostateczny zasad ustalania i wypłaty rekompensat, odsyłając w tym zakresie do odrębnych przepisów, dotąd nie uchwalonych. Ponadto nie zostały zdaniem Sądu określone ramy roszczenia byłych właścicieli i ich spadkobierców o przyznanie rekompensaty.

Jednakże dalsze rozumowanie Sądu Apelacyjnego zmierza w następującym kierunku:

  1. art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju stanowi źródło prawa podmiotowego przyznanego osobom fizycznym, o których mowa w tym przepisie;
  2. w sytuacji przyznania zaspokojenia, w formie wypłaty rekompensat, roszczeń określonych osób fizycznych z tytułu wskazanego w art. 7 powołanej wyżej ustawy, przy jednoczesnym pozostawieniu trybu wypłaty rekompensat i określenia ich wysokości do uregulowania w odrębnych przepisach, powstaje obowiązek ustawodawcy wydania odrębnych przepisów, a w konsekwencji niewydanie odrębnych przepisów tworzy stan zaniechania legislacyjnego.

 Przyjęcie powyższego stanowiska oznaczałoby możliwość dochodzenia odszkodowania za znacjonalizowane lasy na podstawie zaniechania legislacyjnego Skarbu Państwa w wydaniu przepisów określających wysokość i tryb przyznawania rekompensat zgodnie z art. 7 ww. ustawy.

r.pr. Dariusz Śmiłek