Odszkodowanie za gospodarstwo rolne na gruntach warszawskich.

Na mocy art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z dnia 21 listopada 1945 r.) wszystkie grunty położone w granicach administracyjnych m. st. Warszawy w chwili wejścia w życie tego dekretu przeszły z dniem 21 listopada 1945 r. na własność Skarbu Państwa. W art. 9 dekretu określono z kolei zasady i tryb ustalania odszkodowania za grunty i budynki dotychczasowych właścicieli z postanowieniem, że odszkodowanie wypłaca się w miejskich papierach wartościowych. Tego obowiązku zarówno gmina miasta st. Warszawy, jak również Skarb Państwa nie realizowały.

Pomimo tej regulacji byli właściciele korzystali jednak nadal z gruntów, które z mocy prawa zostały wywłaszczone na rzecz Gminy m.st. Warszawy a dalej na rzecz Państwa. Byli właściciele gruntów mogli korzystać z nieruchomości gruntowych i budynków, dopóki nie odjęto im faktycznego władztwa nad nimi. Nie tracili też faktycznego władztwa nawet z chwilą wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie odmowy ustanowienia wieczystej zabudowy, a po zamianie tych form na użytkowanie wieczyste – po wydaniu odmownej decyzji. Zachowywali więc faktyczne władztwo, dopóki fizycznie nie zostali wyzuci z posiadania (zob. Szachułowicz Jan, Krassowska Małgorzata, Łukaszewska Anna, Gospodarka nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2003 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie III) ss. 608).

Aby uporządkować te stany faktyczne władze ludowe w dniu 12 marca 1958 r. wydały ustawę o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79). W art. 53 stanowiącym obecnie odpowiednik art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami wprowadzono możliwość przyznania odszkodowania za gospodarstwa rolne, sadownicze i warzywnicze na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. przeszły na własność Państwa. Jednocześnie jeżeli odszkodowanie zostało wypłacone nie miały zastosowania przepisy art. 9 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy dotyczące wypłaty odszkodowania.

Roszczenie odszkodowawcze za gospodarstwo rolne na gruncie warszawskim obecnie oparte jest na art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a tym samym wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie, zgodnie z powyżej powołaną podstawą prawną, warunkuje wykazanie przez stronę w ramach postępowania administracyjnego łącznie następujących przesłanek:

  1. gospodarstwo rolne położone było na gruncie, który z mocy dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu wieczystym gruntów położonych na obszarze m.st. Warszawa („dekret warszawski”) przeszedł na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie Państwa,
  2. poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznego władania gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r.. Przez faktyczne władanie gospodarstwem rozumieć należy efektywne korzystanie z całej nieruchomości, co oznacza iż organ orzekający o przyznaniu bądź odmowie przyznania odszkodowania ustala w postępowaniu administracyjnym, czy poprzedni właściciele bądź ich następcy prawni po 5 kwietnia 1958 r. władali nieruchomością w sensie faktycznym. Ustalenie braku władania, niezależnie od przyczyny jego utraty, będzie wystarczające do nieuwzględnienia roszczenia odszkodowawczego (zob. Bieniek Gerard (redakcja), Kalus Stanisława, Mzyk Eugeniusz, Marmaj Zenon, Najnowsze wydanie: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2010 LexisNexis  str. (wydanie IV) ss. 922);
  3. poprzedni właściciele lub ich następcy prawni prowadzili to gospodarstwo, przy zastrzeżeniu, iż prowadzenie gospodarstwa nie jest równoznaczne z pracą osobiście w nim wykonywaną, lecz przez to pojęcie rozumie się kierowanie tymże gospodarstwem.

Art. 215 nie przewiduje żadnego terminu do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie, co oznacza iż można z takim żądaniem wystąpić do odpowiedniego organu w każdym czasie. 

 

r.pr. Dariusz Śmiłek

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s