Strona postępowania o wydanie decyzji o niepodpadaniu nieruchomości pod refomę rolną.

Zgodnie z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Przepis ten stosuje się także w postępowaniach o stwierdzenie, iż dana nieruchomość nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu o reformie rolnej.

Pojawia się jednak pytanie co jednak w sytuacji gdy decyzja zostaje wydana z pominięciem podmiotów, które mogłyby posiadać status strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a.. Mowa tutaj o użytkowniku wieczystym lub dzierżawcy znacjonalizowanej nieruchomości. Problem nie ma bynajmniej teoretycznego znaczenia gdyż sprowadza się bezpośrednio do kwestii kogo organ prowadzący postępowanie reprywatyzacyjne ma obowiązek zawiadomić o toczącym się postępowaniu co istotnie wpływa na długość samego postępowania (np. wobec konieczności zawiadomienia właścicieli lokali w budynkach posadowionych na bezprawnie przejętych gruntach).

Odpowiedzi na to pytanie udzielił w ostatnim czasie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1239/11 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/76FB4DE84A). Wyrok zapał na tle stanu faktycznego, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 72/11 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/D0DCF01E39) uznał z urzędu, że w sprawie zachodzą przesłanki dające podstawę do wznowienia postępowania. Podstawy tej Sąd I instancji dopatrzył się w pominięciu na etapie postępowania administracyjnego właścicieli oraz użytkowników wieczystych działek będących przedmiotem postępowania reprywatyzacyjnego. Na powyższy wyrok została wniesiona skarga kasacyjny do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które w jej rozpoznaniu stwierdził, iż Sąd I instancji nie mógł z urzędu takiej okoliczności wziąć pod uwagę, z tego względu, iż tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu – co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Przesłanka, wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wiąże się ściśle z art. 147 k.p.a., stosownie do którego, wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Zatem z mocy samej ustawy wynika, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta ona z prawa do żądania wznowienia postępowania, ewentualnie podniesie ten zarzut w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Powyższy pogląd ugruntowany jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego wyroki: z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. I OSK 911/05; z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. II OSK 665/07; z dnia 22 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1109/07; z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 51/08; z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 832/08, z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08, z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 796/09). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni ten pogląd podziela. 

Reasumując zasadą jest, że prawami procesowymi rozporządza strona. Dlatego też, jeżeli strona, która została pozbawiona udziału w postępowaniu administracyjnym nie wniesie skargi, nie można wbrew jej stanowisku uznać, że zaistniała w sprawie okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania zdefiniowana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. 

r.pr. Dariusz Śmiłek

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s